زیندانی سیاسی و زیره‌كی حكومه‌ت

ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب

هه‌ر له‌ دوای دروستبوونی وڵاتێك به‌ ناوی عێراق و تا ئه‌مرۆ تێهه‌ڵدان و راونان و گرتنی ئازادیخوازان و ئه‌ندامانی حزبه‌كانی ئۆپۆزسیۆن و گرتنی كه‌سوكاریان بووه‌ته‌ پیشه‌ی حكومه‌ته‌ كۆنه‌په‌رست ودیكتاتۆرییه‌كانی ئه‌و وڵاته.‌

له‌ دوای هاتنی حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی راونان وگرتن و داپڵۆسین به‌ره‌و هه‌ڵكشان چوو، ده‌رگای زیندانه‌كان واڵا بوون و، رۆژانه‌ به‌ هوێ سیخوری و ده‌زگاكانی هه‌واڵگیری كه‌سانی ئازادیخوازو، ئه‌ندامانی حزبه‌ به‌رهه‌ڵستكاره‌كان ئه‌گیران و له‌و زیندانانه‌ ئه‌مانه‌وه‌و، ژماره‌یه‌كی زۆرش له‌و كه‌سانه‌ له‌ ژێر ئازارو ئه‌شكه‌نجه‌دان شه‌هید بوون و، ژماره‌یه‌كی دیكه‌ش بێ سه‌رو شوێنن و، . و به‌و كه‌سانه‌ش له‌ناو كۆمه‌ڵگه‌ی خۆمان ئه‌وترێت‌ زیندانیانی سیاسی.

سه‌رجه‌م گیراوه‌كان خۆیان به‌ زیندانی سیاسی ناساندووه‌و، سوودیان له‌ بارودۆخی نائاسایی وڵات وه‌رگرتووه‌و، له‌وانه‌ش كۆمه‌ڵێك دزو جه‌رده‌و پیاوكوژو به‌رتیل خۆرو فێڵبازو گه‌نده‌ڵ و بێ ئه‌خلاق و، له‌ پاش روخانی رژێمی خوێنرێژی به‌عسییه‌كان توانیویانه‌ به‌ڵگه‌نامه‌ و بروانامه‌ی‌ زێندان له‌ رێی خزم و ناسیاوو به‌رپرسان و ته‌زویره‌وه‌ وه‌ده‌ستبێنن.

به‌ هۆێ رژێمه‌ سه‌ركوتكه‌ره‌كان خه‌ڵكیكی زۆر بوونه‌ته‌ زیندانی سیاسی و تا ئێستا ژماریه‌كیان هیچ سوودیكیان له‌ حكومه‌ت به‌رنه‌كه‌وتووه‌و، تاقمیكی تر هه‌یه‌ هه‌فته‌یه‌ك یان دوو هه‌فته له‌ سه‌ر گه‌نده‌ڵی‌ گیراوه‌و،  خوێ كردووه‌ به‌ زیندانی سیاسی و، به‌وه‌ش نه‌وه‌ستاوه‌ و، بووه‌ته‌ به‌رپرسی زیندانیان و، له‌ پاڵ ئه‌وانه‌ش ژماره‌یه‌كی نیشتماپه‌روه‌رو تیكۆشه‌ر هه‌ن موچه‌ی مانگانه‌كه‌یان به‌ رێكوپێكی وه‌رناگرن یان هێشتا ناویان تۆمارنه‌كراوه‌.

حكومه‌ت زیره‌كانه‌ هه‌ڵسوكه‌وت له‌ گه‌ڵ زیندانیانی سیاسی ئه‌كات و، له‌لایه‌ك موچه‌ی مانگانه‌ی زیندانیان دوا ئه‌خات و له‌ كاتی خوێدا نایدات و، له‌لایه‌كی تره‌وه‌ ژماره‌یه‌كی زۆر له‌ زیندانیانی سیاسی زیاتر له‌ سێ و چوار ساڵه‌ كۆدیان وه‌رگرتووه‌ و، به‌ ناوی قه‌یران و بێ پاره‌یی موچه‌یان پێنادرێت و، به‌ ته‌واوه‌تی پشتگوێ خراون ..

پێویسته‌ حكومه‌ت بیر له‌ خه‌ڵك بكاته‌وه‌ به‌گشتی و، زیندانیانی سیاسی به‌ تایبه‌تی و، به‌لای كه‌مه‌وه و، بۆ دڵنیایی زیندانیان حكومه‌ت دیاری ‌( منحه) ‌ی زیندانیان و دابیكردنی زه‌وی نێشته‌جێبوونیان بداتێ و، ئێجا هه‌وڵبدات كێشه‌ی موچه‌كانیان چاره‌سه‌ر بكات و، ئه‌بێ حكومه‌ت چیتر خه‌ڵك فریو نه‌دات، گوایه‌ پاره‌ نییه‌ و قه‌یران درێژه‌ی هه‌یه‌ و، ئه‌وتا حكومه‌تی عێراق مانگانه‌ پاره‌ ئه‌نێرێت ، به‌ڵام له‌ كوردستان خه‌ڵكی سودمه‌ند هه‌یه‌ له‌ فرۆشتنی راسته‌خۆێ نه‌وت و، هه‌وڵ ئه‌ده‌ن عێراق و هه‌رێمی كوردستان نه‌گه‌نه‌ رێگكه‌وتن بۆ ئه‌وه‌ی دۆلاری زیاتر كۆ بكه‌نه‌وه‌.

كارێكی باشه‌ حكومه‌ت بیر له‌و كه‌سانه‌ بكاته‌وه‌ كه‌ تووشی ئازارو ئه‌شگه‌نجه‌و قوربانیدان و ماڵوێرانی و، رووبه‌رووی بارودۆخێكی سه‌خت و دژوار بوون و، كاتی ئه‌وه‌ش‌ هاتووه‌ هه‌ندێك له‌ مافه‌ ره‌واكانیان وه‌ربگرن و، قه‌ره‌بووی ساڵانی كوێره‌وه‌ری و زیندانی كردنیان بكرێت و، پێویسته‌ زیندانیانی سیاسی له‌ زیندانیانی تر كه‌ له‌ سه‌ر خراپه‌كاری و گه‌نده‌ڵی و دزی و مرۆڤكوشتن گیراون جیابكرێنه‌وه‌ و، .

كێشه‌ی زیندانیانی سیاسی پرسێكی ئه‌خلاقی و كۆمه‌ڵایه‌تی گرنگه‌و، پێویسته‌ حكومه‌ت بایه‌خی پێبدات و، پشت گوێی نه‌خات و، ئه‌م پرسه‌ به‌ دوور بگرن له‌ سیاسه‌ت و حزبایه‌تی و، حزبه‌كانی خاوه‌ن ده‌سه‌ڵات واز بێنن له‌ دانانی كه‌سانی نه‌شیاو له‌ پۆسته‌ باڵاكانی زیندانیانی سیاسی و، دوور بن له‌ سیاسه‌تی قورغكردن و داشكان به‌ لای ته‌نها حزبێك و كاركردن ته‌نها بوو ئه‌ندام و لایه‌نگیرانیان و، ئه‌بێ حكومه‌ت رؤڵی هه‌بێت بۆ وه‌ده‌ستهێنانی مافه‌كانی زیندانیانی سیاسی.

به‌ هوێ ته‌مه‌نه‌وه‌ ساڵانه‌ به‌شێك له‌ زیندانیانی سیاسی كۆچ ئه‌كه‌ن و پرسیار ئه‌وه‌یه‌:كه‌ی حكومه‌ت ئه‌و پرسه‌ چاره‌سه‌ر ئه‌كات.

1/10/2019