زۆرجار هونەرمەندان لەنێوان خۆیاندا، گلەیی لە حكوومەت دەكەن بەوەی پێوەریان نییە بۆ هەڵسەنگاندنی بەرهەمەكانیان و لەنێوان هونەرمەندانی دەرەوە و ناوەوەی وڵات، جیاوازییش دەكرێت. بە ڕای هەندێك لە هونەرمەندان، زۆر جار پێوەندیی تاكەكەسی دەبێتە پێوەر بۆ هەڵسەنگاندنی بەرهەمەكان نەك ڕەسەنایەتی و ئەمەیش بە كارێكی نێگەتیڤ وەسف دەكەن.
چەند هونەرمەندێك دەردەدڵ بۆ”هەولێر” دەكەن:
هونەرمەند (سابیر عەبدولڕەحمان) پێی وایە كە كاتی ئەوە هاتووە هەڵسەنگاندنی بەرهەكانی هونەرمەندان لەسەر ڕەسەنایەتی بێت: “خودی بەڕێز (مەسعوود بارزانی)ـی سەرۆكی هەرێمی كوردستان، ئەوەی لە كۆبوونەوەیەكدا ڕاگەیاند كە دەبێ هونەرمەندی چاك و خراپ لێك جیا بكرێتەوە و پێوەرەكان لەسەر بنەمای كاری ڕەسەن بن، مەبەست لە كاری ڕەسەنیش ئەوە نییە كە تەنیا هونەرمەندانی ناوەوەی وڵات دەتوانن كاری ڕەسەن ئەنجام بدەن، بەڵكوو هەموو هونەرمەندێك دەتوانێ كاری ڕەسەن بكات ئەگەر نییەتی بێت. من چەند ساڵێك لە دەرەوەی وڵات ژیانم بەسەر بردووە و هەردەم گرنگیم بە كولتوور و فولكلۆری وڵاتەكەم داوە.”
لەبارەی پێوەرەكانیشەوە، (سابیر عەبدولڕەحمان) گوتی: “بە داخەوە پێوەرەكان لەسەر بنەمای كەسایەتییە و لەسەر بنەمای هونەر و كولتووری كوردی نییە، بۆیە دەڵێم كولتوور و هونەری كوردی خاوەنی نییە.”
(هۆشیار حەمەفەرەج)، پێی وایە كە هونەرمەند هەر هونەرمەندە لە هەر كوێیەك بێت، چ لە ناوەوە چ لە دەرەوە، هەموو بە یەكەوە سروود و گۆرانی بۆ كوردستان دەچڕن. لەبارەی پاراستی ڕەسەنایەتیشەوە گوتی: “ئەگەر مرۆڤ بیەوێ كار لەسەر ڕەسەنایەتی بكات، ئەوا لە هەموو شوێنێك دەتوانێ كار لەسەر ڕەسەنایەتی بكات، ئەمە پێوەستە بە خودی هونەرمەندەوە كە تا چەند هەستی نیشتیمانپەروەری لە ناخیدا هەیە، بۆیە پێویستە لایەنی پێوەندیدار لەم نێوەندەدا، گرنگی بەو هونەرمەندانە بدات كە كاری ڕەسەن دەكەن و ڕەسەنایەتی ببێتە پێوەر، جا گرنگ نییە هونەرمەندەكە لە هەر كوێیەك بێت، دەرەوە یان ناوەوەی كوردستان. من بەش بە حاڵی خۆم، لە دوورترین شوێنی جیهان بم، گۆرانییەكانم هەر بۆ كوردستانە، هەروەها لە ڕووی یارمەتیدانی هونەرمەندانیشەوە، ئەوا حكوومەتی هەرێمی كوردستان جیاوازییەكی زۆر دەكات لە نێوان هونەرمەنداندا، بە ڕاددەیەك كە دەبیندرێـت هونەرمەند هەیە تەنیا بۆ كلیپێك، پارەیەكی خەیاڵی بۆ خەرج دەكرێت، بەڵام هونەرمەندیش هەیە هەر هیچی بۆ خەرج ناكرێت، بۆیە پێویستە هەڵسەنگاندنی هونەرمەند لەسەر بنەمای لە دەرەوە و ناوەوەی وڵات نەبێت، بەڵكوو لەسەر بنەمای پێشكەشكردنی كاری ڕەسەن و كوردی بێت.”
(كەمال عەلی)ـی گۆرانیبێژیش لەم ڕووەوە دەڵێت: “گرنگ نییە تۆ لە كوردستان هونەر پێشكەش بكەیت یان لە دەرەوە، گرنگ ئەوەیە كە هونەرمەند كێشەی ماددی نەبێت بۆ وەبەرهێنانی كارە هونەرییەكانی.
”
گوتیشی: “ئێمەی هونەرمەندان بووین بە 3 بەشەوە، بەشی یەكەم هونەرمەند هەیە باری دارایی لاوازە لەگەڵ ڕێزی زۆرمدا بۆ هەموویان، بەڵام مەبەستم لەوەیە باری ئابوورییان سفرە كە پارەیش نەبوو، ناتوانیت كاری باش ئەنجام بدەیت، هەر چەندە ئەگەر هونەرمەندەكە كارامەیش بێت.
بەشی دووهەم، هونەرمەند نین و ئاستی هونەریشان سفرە، تەنیا حەزیان لە خۆڕووتكردنەوەیە و بە ناوی هونەری (مۆدێرن) قسە دەكەن. پێم سەیرە ئەو هونەرمەندانە هەر چییان بوێت، وەكوو (فانۆسی سەحری) بۆیان دێت.
بەشی سێەمیش، ئەو هونەرمەندانەن كە بە ڕەنجی شانی خۆیان هونەر دەكەن بە بێ ئەوەی هیچ سپۆنسەرێكیان هەبێت و كارەكانیشیان زۆر جوانە، بۆیە لە كاتی ئێستادا، ئەستەمە كە جیاكردنەوەیەك هەبێت لەنێوان هونەرمەندانی دەرەوە و ناوەوەی وڵاتدا، چونكە پێوەربوون لە كوردستاندا كارێكی زەحمەتە.”
ئاریان دەرگەڵەیی
