نوسینی / فەردا چەتین” لە تورکیەوە/ ڕێبوار هەمەوەندی
لەرابردوودا تورکیا لە باشور نزیکەی ٢٠ بارەگای سەربازی و بنکەی رادار و میکانیزمی گوێگرتن و چاودێریکردن و شوێنی نیشتنەوەی کۆپتەری دامەزراندبوو بێگومان جگە لە ڕێوشێنی دەزگای میت. ڕوونکردنەوەکانی نێچیرڤان و مەسرور بارزانیش لەمبارەیەوە جدی و باوەڕپێکراونین . لەو بارەیەوە تورکیا حیساب بۆ کاردانەوەکانی باشوری کوردستان دەکات، هەربۆئەوەشە کە بۆ پەردەپۆشکردنی نیازەکانی پارتی و بارەگای پێشمەرگەی پارتی بەکاردەهێنێت. پیلانەکانی تورکیا زۆر ڕوون و ئاشکران ، گەریلاکانی کوردستان ماوەی ٤٠ ساڵێکە لەوێ جێگیربونە و دەیانەوێت لە خاکی کوردستان هەڵیان تەکێنن، دوای هەڵتەکانی گەریلاکانی کوردستان لەو هەرێمەدا دەیانەوێت سوپای تورک و ئەندامانی کۆنترگەریلا و ئەندامانی داعش هەروەکو چۆن لە عەفرین و سەرێکانی و گرێسپی کە یونۆفۆرمی سوپای تورکیایان پۆشیوە و دەیانەوێت ئەندامانی تەحریرولشام و چەتەکانی داعش لەو هەرێمە جێگیربکەن.
ئەو پرسیارە ڕوونانەی دەبێت وەڵامیان بدرێتەوە؛ ئەگەر رەزامەندی حکومەتی باشوری کوردستان نەبێت ئایا دەوڵەتی تورک دەتوانێت ٢٠ بارەگای سەربازی و بنکەی تری چاودێری درووست بکات؟ ، ئایا پارتی و یەکێتی بەچی ئامانج و لەهەمبەرچیدا دەرگای ماڵی خۆیان بۆ دەوڵەتی تورک کردۆتەوە؟ ، ئەو پارت و رێکخراوانەی لە باشور کەلە هەمبەر یەکدا رکابەرایەتییان هەیە و بۆ لاوازکردنی یەکتر کە پەنا بۆ دوژمنی کورد دەبەن ئایا جگە لە خیانەت و خۆفرۆشی هیچ واتایەکی تری هەیە ؟ .
ئەوانەی قسەی بریقوباق دەکەن و لەژێر ناوی بێلایەنی و بیرمەندییەوە کەلە بنەڕەتدا دەیانەوێت خۆیان لە باسکردنی خیانەت بدزنەوە دەڵێن گوایە دەبێت پارتە کوردییەکان بە بەرپرسیارانەوە مامەڵە بکەن و ئەوانەی کە دەیانەوێت پەکەکە و پارتییەک کە هاوکاری تورکییایە بخەنە تای یەک ترازووەوە ، ئەم جۆرە کەسانە بەشێوەیەک لە شێوازەکان هاوکاری ئەو لایەنە دەکەن کە هاوکاری دوژمنە و لەناو خیانەتدایە.
ئایا تورکیا کەلە باشوری کوردستان و بەعشیەقەیە بەهێزی سەربازی و سیاسی زاتی خۆی لەوێ جێگیربووە ؟ ئەی باشە نەتەوەیەکگرتووەکان و دەوڵەتی عێراق و کۆمکاری عەرەبی و حکومەتی هەرێـمی کوردستانیش لەبەرامبەر تورکیا بێچارە و بێ دەسەڵاتن هۆکارەکەی هێزی زەبەلاحی سەربازی و توانای سیاسی تورکیایە؟ ، دەبا هەموومان بۆ ساتێک بیربکەینەوە.
لە ئێستادا دەوڵەتی تورک کە عەفرین و سەرێکانی و گرێسپی داگیرکردووە ، ئەگەر ئاسمانی سوریا لەهەمبەر فڕینی فڕۆکەی جەنگی داخرا ئایا دەوڵەتی تورک و قاعیدە و نوسرە و داعش و هێزی سوپای ئازادی سوریا و چەتەکانی تریش دەتوانن رۆژێک لەهەمبەر یەپەگە و یەپەژە شەڕ بکەن؟ ، ئەی ئەگەر ئاسمانی عێراق لەهەمبەر فڕۆکە جەنگییەکانی سوپای تورکیا داخرا ئایا سوپای تورک و چەتەکانی دەتوانن ڕۆژێک لەهەمبەر گەریلادا شەڕ بکەن؟ ، بەڵێ ئەمەریکا تورکیا لە هەرێمەکە دەپارێزێت ، هەر ئەمەریکایشە کە نایەڵێت نەتەوەیەکگرتووەکان و کۆمکاری عەرەبی و حکومەتی عێراق لەهەمبەر سوپای تورکیا هەڵوێست نیشانبدەن ، بێدەنگی نەتەوەیەکگرتووەکان و حکومەتی عێراق و کۆمکاری عەرەبی لەهەمبەر بۆردۆمانی مەخمور و شەنگالدا هۆکارەکەی هەر ئەمەریکایە .
خاوەنی راستەقینەی ئەم پیلانانە خودی ئەمەریکایە. ئەمەریکا پەکەکەی بە دوژمنێکی ستراتیژی خۆی دەزانێت ، چونکە پەکەکە بەکاری سیاسی خۆی و بە ئایدۆلۆژییەکەیەوە دژبەری دەسەڵاتی ئیمپریالیزمانەی ئەمەریکا و بەریتانیا و فەرەنسا و ئەڵمانیایە ، هەروەها پەکەکە دژبەری دەسەڵاتی زلهێزی و دژی ئەو هێزانەیە کەبۆ هەژمونگەرایی خۆیان دین و مەزهەب و خاک و نەتەوەپەرستی بۆ مەرامی خۆیان بەکاردەهێنن و خاکی گەلان پارچە پارچە دەکەن و دەیانەوێت پانتایی دەسەڵاتی خۆیان فراوان بکەنەوە ، ستراتیژی ئەمەریکا و وڵاتانی رۆژئاوا لەپێناو دەسەڵاتی خۆیان لە رۆژهەڵات و ئاسیا کە دەیانەوێ بیکەنە مۆڵگەی خۆیان، پێچەوانەی رێباز و شێوازی مۆدێلی ژیان و بەرنامەی پەکەکەیە ، شێوازی بردنەڕێوەی ئەو بنەماڵە و عەشیرەتانەی کە گرێدراوی ئەمەریکا و بەریتانیا و فەرەنسان ئەمەش پێچەوانەی شێوازی ئایدۆلۆژی و سۆسیۆلۆژی و فەلسەفەی پەکەکەیە کە هێزێکی خۆماڵییە ، پەکەکە هێزێکی فرە رەهەندە هەربۆیە ئەو زلهێزانە لەهەمبەریدا لە داڕماندان.
ئەگەر بێتەوەیادمان ساڵی پار بەنەزانانە سەرۆکی ئەمەریکا ترامپ قسەیەکی کرد و وتی ( پەکەکە لە داعش مەترسیدارترە ) ، بێگومان ئەم قسەیە هۆکاری خۆی هەیە ، ئەم قسەیە قسەی فەرمی حکومەتی ئەمەریکایە ، بەڵام لەئاکامدا حکومەتی ئەمەریکا لەگەڵ تالیبان و قاعیدە و داعش لەسەرمێزی گفتوگۆ دانیشتن ، دەسەڵاتی ئەمەریکا و ترامپ باشدەزانن کە قاعیدە و داعش دژبەری سیستەمی ئەمەریکا و کەپیتالیزم نین و دەشزانن کە ئەمانە بەرهەمی ئەو چەمکەیە کە دەیانەوێت لەناو دەسەڵات و بەڕێوبەرایەتییاندا پێگەیان هەبێت ، هەربۆیە لەمبارەیەوە سەرۆکی ئەمەریکا ترامپ لە شوێنێکی نزیک لە ( بورجی دوانە ) لە نیویۆرک بۆ رێکەوتن لەگەڵ قاعیدە دیداری ئەنجامدا ، بەڵام هەمان ترامپ بۆ لەناودانی پەکەکە و هەپەگە پیلان لەسەر پیلان دادەڕێژێت ، هەربۆیە دەتوانرێت بوترێت یەکێک لە پیلانەکانیان ڕووداوەکەی زینی وەرتێیە.
بەلای ئەمەریکاوە مافەکانی نێونەتەوەیی و نەریت و رەوشت و ڕێزی گەلانگرنگ نین، باشترین نمونە و لەبەرچاوترین مەسەلەش هەڵوێستی ئەمەریکا بوو لەهەمبەر کوردانی رۆژئاوا ، لەلایەکەوە ئەمەریکا فیشەک و کۆمەکی کوردان دەکات، لەلایەکی تر رێگا بۆ تورکیا خۆشدەکات کە عەفرین و سەرێکانی و گرێسپی داگیربکات و لەمبارەیەوە هاوکاری تورکیاشی کردووە .
زاتێک هەیە بەناوی ( جەیمس جێفری ) کە دوژمنی گەلی کوردە ووەک گورگێک لە پێستی مەڕدایە. توانی کوردان فریوبدات ، بۆ داگیرکاری رۆژئاوا لەلایەن تورکیا و داعشەوە کارئاسانییانی بۆکردن، ئیدارەی ئەمەریکا کە بەشانوباڵی ئیدارەی رۆژئاڤا هەڵدەدەن هەرئەوانیش لەهەمبەری داگیرکاری رۆژئاوای کوردستان لەلایەن تورکیا و داعشەوە بێدەنگ بوون و پاشانیش دیمەنیه ” بیچارەیی” نیشان دەدا.
ئیدارەی ئەمەریکا لەوە دەترسن کە سیستەمی یەکڕیزی ناو سیستەمی ڕۆژئاڤا لە هەموو سوریا و رۆژهەڵاتی ناوین بڵاوببێتەوە ، ئەمەش بۆ داهاتووی خۆیان بە مەترسی و هەڕەشە دەبینن ، هەربۆیە ئیدارەی ئەمەریکا و خودی ترامپیش بۆ بەرجەستەکردنی پرۆژە قێزەوەنەکانیان دەیانەوێت کوردانی ڕۆژئاڤا بخەنەناو پرۆژەکەیانەوە ، کاتێک ئیدارەی ئەمەریکا بە شانوباڵی دەسەڵاتی ڕۆژئاڤا هەڵدەدەن لەلایەکی تریشەوە لەژێر ناوی رێککەوتنی ئاگربەست رۆژئاڤایان کردە خەڵات بۆ تورکیا و چەتەکانی داعش.
ئەم چەتەیەی کەناوی ( جەیمس جێفری )یە کەبۆ هەڵوەشاندنەوەی سیستەمی رۆژئاڤا و بۆ لەناودانی پەکەکە ئەرکدار کراوە ، لەناو هەوڵداندایە بۆ گەیشتن بە مەرامەکانی خۆی رۆژئاڤا و باشوریش بەکاربهێنێت ، ( جەیمس جێفری) کە نوێنەری تایبەتی ئەمەریکایە لە عێراق و سوریا لەم دووساڵەی دوایدا بۆ لەناودانی پەکەکە لەناوکار و خەباتێکی چڕدا بووە ، هەر ئەمزاتە هەوڵدەدات کە بەرپرسیارانی رۆژئاڤا و بنەماڵەی بارزانی بۆ لەناودانی پەکەکە لەیەکتر نزیک بکاتەوە، ئەمە کاری سەرەکی وڕیشەیی و بەرنامەی ئەو نوێنەرەی ئەمەریکایە لە هەرێمەکەدا .
رووداوەکانی زینی وەرتێش پارچەیەکە لەو پیلانەی کە ئەمەریکا و نوێنەرەکەی بەڕێوەیان بردووە و پەرەی پێدەدەن ، خەڵکی باشور و رۆژئاڤاش بێئاگانین لە پیلانەکانی جێفی ، هەربۆیە لەهەمبەر ئەم پیلانانە گەلی کورد رۆژلەدوایرۆژ ناڕەزایی نیشان دەدەن ، ئەمەریکا خاوەن مێژوویەکی چەپەڵ و قێزەوەنە، دەیەوێت لەپشت پەردەی چەمکی ئاشتی و دیموکراسی خۆی مەڵاس بدات، لەکاتێکدا کە مێژووی ئەمەریکا مێژووی دیکتاتۆرییەت و پشتگیریکردنی زۆرداریشە.
سەرچاوە:
https://yeniozgurpolitika.net/turkiyeyi-rojava-ve-guney-kurdistana-yerlestiren-abddir/
