دارا خونچە: لە هەڵبژاردنە پەرلەمانییەکەی ٢١\٩\٢٠١٣ هیچ ژنەک دەنگی پێویست (١٩،٥٢٢) دەنگی وەدەستنەهینا، واتە هیچ ژنەک نەیتوانی وە دەنگی خۆی ببیتە ئەندام پەرلەمان*،
لەبەرئەوە ئیدی پێویستە لەنەوپاش ژنان باشتر لەوە تێبگەن کە ئەو بارودۆخەی وای لە ژنان کردییە بکەونە پەرواێز و نەتوانن بە کەمترین رادە بەشداریی لە دەسەڵات بکەن و رۆڵیان هەبی لە داڕشتنی سیاسەتی بەڕێوەبردنی وڵات و بنیاتنانی ژیان و گوزەرانی خەڵک.. هۆیەکەی ئەوەیە کە هێشتا سیاسەتمەدارە پیاوەکان تەنانەت ئەوانەی خۆ وە پێشڤەڕۆ و سکۆلاریست و چەپیش دەزانن وە هەمان شێوەی دین و پیاوانی دینیی و خێلەکییە کەونەپەرستەکان تەماشای ژنان دەکەن و وە مرۆڤی تەواویان نازانن.
پیاوانی دەسەڵات وە هۆی یاسایە عەنتیکەکانیان بڕیاریان دا (کۆتا) لۆ ژنان دابنێن – واتە ئەگەر ژنان ئەو توانستەشیان نەبی وە هۆی هێزی بیر و بازووی خۆیان بگەنە دەسەڵات و پلەی بەرپرسیاریێتیی ودەستبهینن ئەوە دەبی وە پێی یاسا ٣٤ کورسیی پەرلەمانەکەیان بدەنە ژنان – ئەوە کتومت وەک ئەوەیە کە پیاوان لە پێناو هێندەک ئارەزووی نەخۆشی خۆیان – وەک سێکس و پەیداکردنی هاوسەر و مامەڵەکردن لەگەڵ نەرمونیانیی ژنان و تێکەڵ بوون لەگەڵیان و نەبوونی ترس لێیان و خۆنیشاندانیان وە پێشڤەڕۆ و… هتد – لە نووسینگەی بەڕێوەبەرایەتی دەسەڵاتەکانیان ژنان وە (سکرتێر) دادەمەزرێنن.. جا ئەو ژنانە توانای ئەو کارەیان هەبی یان نا گرنگ ئەوەیە هێندەک جوان و خووشک بن و هێندەکیش نەرم و کراوە بن لۆ ئەو پەیوەندییانەی کە پێویستیانە لەتەکیان بیبەستن.. هەر وە هەمان شێوەش بیریان لەوە کردەوە کە پێویستە ژنان لە پەرلەمانەکەیان بەشدار بن تا لە هۆڵی رەق و تەقی پەرلەمان لە بۆن و بەرامە و جوانیی و نەرمونیانی ژنان بێبەش نەبن.. هەروا ژنانی پێ چاوبەست بکەن و تێکۆشەرانی یەکسانییخوازیی پێ سەرکوت بکەن و لە نێوخۆ و دەرێی وڵاتیش وا خۆیان نیشان بدەن کە وڵات و سیستەمەکی دیموکراسییان هەیە و ژنانیش دەتوانن رۆڵیان هەبی لە بەڕێوەبردنی وڵاتە پێشڤەڕۆ و مۆدێرنەکەیان!
لەوەتەی ژنان وە هۆی (کۆتا)وە لە نێو پەرلەمان هەن:
• یاسای (فرەژنیی) کە یاسایەکی فرە پاشداما و دژ یەکسانییە لە ساڵی ٢٠٠٨ لە نێو (پەرلەمانە مۆدێرن و پێشڤەڕۆیەکەی کوردستان!!) وەسەر کۆمەڵی کوردستان داسەپێندرا.. وەک ئەوەی هەنووکەش کۆمەڵ لە سەردەمی حوکم و دەسەڵاتە دڕندەکانی ئیسلام ژیان دەگوزەرێنی، لەبەرئەوە ئاماژەم وە ئیسلام دا چونکە تەنێ ئیسلامە وە پێی (شەریعەت)ەکەیان رێ دەدا یەک پیاو لە یەک کاتدا چار هاوسەری هەبی واتە کتومت وەک فیلمە (پۆرنۆ)یەکان دێتە بەرچاوان کە یەک پیاو لە نێوان چەند ژنەک کاری نێو جێ ئەنجام دەدا.
• یاسای بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژیی خێزانیی لە ساڵی ٢٠١١ دەرچوو.. لێ لە واری جێبەجێبکردن وە هۆی سەروەرنەبوونی یاسا و هەبوونی گەندەڵیی و زاڵبوونی فەرهەنگی پیاوسالارانەی کەونەپەرستیی ئیسلامیی و خێڵەکیی وە تایبەتییش لە لای دەسەڵاتدارانەوە.. نەک هەر توندوتیژیی لەسەر ژنان کەم نەکردیتەوە بەڵکە وە هۆی خراپ بەکارهینانی ژنانی تووشی چەوسانەوە و دەردەسەریی پتر کردییە.
• چەندین بڕیار و راسپاردە وە شێوەی رووکەشانە گوایە لە پێناو وەدستهینانی ماف و ئازادییەکانی ژنان دەرچوونە.. ساڵ نییە چەندین رێکخراو و هەڤگرتنی وە ناو ژنان لە لایەن حیزب و رێکخراوە سیاسییەکان و وە ناو رێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی و قوت نەکرێنەوە.. لە سەرەوەی هەمووشیان (رێکخراوی خانمانی کوردستان) کە لە لایەن حکومەتەوە دامەزرایە و توانایەکی مادیی یەکجار زۆری تێدا خەرج کرایە.. کەچی تا دێ ماف و ئازادییەکانی ژنان پتر لە بنپێ دەنێن و وە پێی ئامارە فەرمییەکانیش توندوتیژییەکانی سەر ژنان هەر پتر و پتر دەبنەوە.
نازانین.. ئەرێ دەبی ئەو ژنانەی (وە هەر شێوەیەک هەیە!) دەگەیەندرێنە نێو پەرلەمان کاریان چ بی!!!
ئایە هەر لۆ ئەوەیە بێژین ئەندام پەرلەمانی ژنمان هەن.. تا پیاوانی دەسەڵاتدار خۆیانی پێ بابدەن و لە بۆنەکان بیانڕازێننەوە و لە هەزار قسە – ئەگەر بیکەن – نەزانن یەک قسەی وە کەلک بکەن.. پاش چار ساڵەکەش بیاننێرنەوە ماڵێ و ئیدی خەریکی (دۆڵمە لێنان) بن و لە بۆنە میللیی و دینییەکان و لەسەر تەلەفزیۆنەکان وە زێڕ و زیو و پرپرە و جلکی کوردی یان پەچەی ئیسلامیی قیت دابنیشن و وە ناوی ئەندام پەرلەمانی خانەنشین بودجەی میللەت لووش بکەن و دۆزی ژنانیش هەرەوەکی خۆی بای لێبدا!
دیارە هەر کەسەک تەنێ یەک قیچ بڕوای وە یەکسانیی نێوان ژنان پیاوان هەبی وە لاوازیی و نەزانیی هەر ژنەک نیگەران و غەمبار دەبی، لێ ئەز داوای بووردن لە هەموو ژنان و هەر پیاوەکی یەکسانییخواز دەکەم کە وەسەرهاتی ئەو ئەندام پەرلەمانە ژنەتان لۆ دەگێڕمەوە:
دەگێڕنەوە رۆژەک ئەندام پەرلەمانەکی ژن لە پرسەی کەسەک لە نێو ژنان دادەنیشی، کیژەکی خووندکار لەوانەی دەیانبێژنێ (چالاکوانی ژنان) لێی راست دێ و وە قسان هێرش دەکاتە سەری و پێی دەبێژی:
– رێزم هەیە.. بەس ئەنگۆ لە پەرلەمان هیچ رۆڵەکتان نییە لۆ ودەستهێنانی مافەکانی ژنان و تەنێ وەک بووکەشووشە بەکارتاندەهینن،… . (ئەویش بەرسڤی دەداتەوە و دەبێژی):
– چۆن، ئەی ئەمە ماف نییە، ئەمە نییە من لە نێو ئەو هەموو ژنە خانەدان و بەڕێزانە بە سەرپۆشێکی زۆر تەنک و بە تەنوورەیەکی کورتەوە لە (تەعزیە) دانیشتووم و لە دەرەوەش چەندین پیاو راوەستاون و پاسەوانییم دەکەن.. ئەی چۆن… . (کیژەکە بەرسڤی دەداتەوە و دەبێژی):
– باشە.. ئەوە ئەمنیش وە بێ هیچ سەرپۆشەک و وە سەری کۆتەوە لێرەم و ئەندام پەرلەمانی (کۆتا)ش نیم؟ دواییش پاسەوان پیاو بی یان ژن هیچ جوایەزییەکی نییە.. ئەوان تەنێ وەک کاری خۆیان پاسەوانیی دەکەن،… . (ئەندام پەرلەمان دیسان بەرسڤی دەداتەوە و دەبێژی):
– نا نا، تۆ زۆر هەڵەیت، ئەمە دەستکەوتێکە بۆ ژنان کە پیاو پاسەوانی ژن بێ.. ئەی چۆن، وەک ئەیبینی ئەم پیاوانە پاسەوانیی لە (شەرەف)ی من وەک ژنێک دەکەن بۆ ئەوەی هیچ پیاوێکی بێ (ئەخلاق) نەتوانێ (تەحەدا)م لێبکا.. ئاخەر نابێ و ناکرێ ژنێکی وەک من بەم گشت جوانیی ناوبانگەمەوە چی لە رووی دەوڵەمەندیی چی لە رووی ناوبانگی بنەمەماڵەکەمانەوە لەم شارەدا.. بە بێ پاسەوان بێ، ئاخەر رۆڵە تۆ کاوبۆیەکت لەبەرە و هیچ شوێنێکت رووت و بە دەرەوە نییە وەکو من.. دوای ئەمەش تۆ هێشتاش منداڵی بۆنی شیری خاو لە دەمتەوە دێت.. قەیناکا با جارێ هەر سەرت کۆت بێ…
کیژەکە دەیەوێ بەرسڤی بداتەوە بەڵام ژنەکان لە بن لێوان پێدەکەنن و هەر یەکەو وە بێ ئەوەی دەرفەتی یەک بدەن قسە دەکەن و دەبیتە گەڕەلاوژێ.. لەناکاو ژنەکی پیر (فاتیحا) دادەدا و ئەندام پەرلەمان وە پەلە فاتیحایەکە دەخوونی و یەک پێ راست دەبیتەوە و دەبێژی: (خودا عەفوی بکات یاڕەبی، خودا ئەم کچۆڵە جوانکیلەیەش عەفو بکات کە رووبەڕووی گەوران ئەبێتەوە)! ئیدی دەرفەتی کەس نادا قسە بکا و وە پەلەپەل دەیقوچێنی و خۆی رزگار دەکا.
ئیدی ئەمنیش هەر ئەوە مایەوە بێژم: (کۆتا)ی ژنان فرتوفێڵەکی فرە فرە مەزنە لە لایەن نێرسالارانەوە دژ وە ژنان و دەرهەق وە توانستی ژنانی هۆشیار و هەست و سۆز و میرەبانیی ژنان ئەنجام دەدرێ.. هەر رەچاوی ئەوەشی لێدەکرا کە ژنانی لەو بابەتانەی سەرێ بکاتە ئەندام پەرلەمان و پێیانەوە کۆتایی وە خواستەکان ژنان بهینی!
_______________________________________
* زۆرترین دەنگ کە ژنەک وەدستیهینا (١١،٦٩٢) دەنگ بوو، واتە هێشتا (٧،٨٣٠) دەنگی مابوو بگاتە دەنگی پێویست کە (١٩،٥٢٢) دەنگە، واتە ئەویش مافی بوونە ئەندام پەرلەمانی نییە چونکە دەنگی خەڵکی وەدەستنەهینایە، کەچی پارتی دەنگی خەڵکی دیکەی خستەسەر کە ئەو کەسانە بەو پاڵێوراوە رازیی نین ئەگەر نا دەنگیان بەو دەدا، لێ حیزب وە زۆی زۆردارەکی دەیکاتە نوێنەری ئەوان لە پەرلەمان. (٣٣) ژنەکەی دیکەش هیچیان تەنانەت نیوەی دەنگی پێویستیشیان وەدەستنەهینا.. ئەوانیش هەر بەو شێوەیە وە زۆری زۆردارەکیی کرانە ئەندام پەرلەمان و وەک نوێنەر وەسەر خەڵکدا سەپێندران!
٢٠\١٠\٢٠١٣
